INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Feliks (Szczęsny) Konstanty Szaniawski h. Junosza  

 
 
brak danych - 1678, przed 26 XI
Biogram został opublikowany w XLVI tomie Polskiego Słownika Biograficznego w latach 2009-2010.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Szaniawski Feliks (Szczęsny) Konstanty h. Junosza (zm. przed 26 XI 1678), sędzia ziemski lubelski, poseł na sejmy.

Wywodził się z drobnej szlachty z ziemi łukowskiej. Protoplastami rodu byli Mikołaj z Szaniaw i jego pięciu braci, którym w r. 1429 Władysław Jagiełło nadał dobra w tej ziemi za zasługi wojenne. Ich potomkowie o przydomkach, m.in. Ryndy, Gzary (Gżary), Pierożki, Grzywacze, Dukaty, Soldy, Baczki, zamieszkiwali dobra Szaniawy podzielone w XVI i 1. poł. XVII w. na zaścianki Szaniawy Gzary, Matysy, Poniaty, Ryndy i Sałomony. S. pochodził z linii Szaniawskich «Gzarów». Miał braci, Andrzeja Władysława (zm. 1668/9), miecznika łukowskiego, Marcina, Floriana, a także zapewne Jana, komornika granicznego łukowskiego.

W r. 1646 sprawował S. urząd pisarza grodzkiego łukowskiego (był nim najpóźniej do czerwca 1647). Podczas bezkrólewia po śmierci Władysława IV został na lubelskim sejmiku przedkonwokacyjnym 25 V 1648 obrany sędzią kapturowym ziemi łukowskiej. Przed 17 XI t.r. otrzymał urząd podstarościego łukowskiego. Uczestniczył w elekcji t.r. i oddał głos na Jana Kazimierza. Przed wrześniem 1652 został wojskim mielnickim, a 9 IX t.r. marszałkował lubelskiemu sejmikowi relacyjnemu i deputackiemu w Lewartowie (obecnie Lubartów). Na sejmiku relacyjnym lubelskim wszedł w kwietniu 1653 do komisji do rozliczenia poborców czopowego i został wyznaczony do organizacji wyprawy łanowej w pow. lubelskim i urzędowskim. Między 19 V 1654 a 22 III 1655 został podstarościm lubelskim z nominacji związanego z dworem kaszt. sandomierskiego i star. lubelskiego Stanisława Witowskiego. Dn. 5 VII 1655 był marszałkiem relacyjnego posejmowego sejmiku w Lublinie, a 15 V 1658 przewodniczył obradom sejmiku lubelskiego, na którym wysłuchano relacji posłów do króla i określono sposób wybierania łanowego. Jeszcze przed sejmem 1658 r. (rozpoczętym 10 VII) uzyskał urząd pisarza ziemskiego lubelskiego. Na sejm ten posłował zapewne z ziemi mielnickiej woj. podlaskiego. Sejm 1661 r. wyznaczył go do komisji do rozgraniczenia województw podlaskiego i brzeskiego litewskiego.

Podczas rokoszu Lubomirskiego stronnik dworu, woj. podlaski i marszałek Tryb. Kor. Wojciech Emeryk Mleczko rekomendował królowi listem z 22 X 1665 kandydatury do różnych urzędów, m.in. S-ego do podkomorstwa mielnickiego. Być może S. nie poparł jednak wyraźnie króla, gdyż jako jedyny z kandydatów Mleczki urzędu nie otrzymał. Uczestniczył następnie w r. 1669 z woj. lubelskim w elekcji Michała Korybuta Wiśniowieckiego. Wziął udział 1 XI 1670 w popisie generalnym woj. lubelskiego w obozie pod Kockiem. Dn. 28 VI 1673 marszałkował sejmikowi relacyjnemu woj. lubelskiego. Na sejmiku pokonwokacyjnym w Lublinie 12 III 1674 został obrany posłem na sejm elekcyjny, lecz nie wiadomo, czy podpisał wybór Jana Sobieskiego. Urząd pisarza ziemskiego lubelskiego sprawował jeszcze w r. 1677, a po śmierci Jerzego Szornela (zm. 13 lub 14 VII 1677) został sędzią ziemskim lubelskim.

S. zgromadził znaczny majątek, nabyty przypuszczalnie w dużej mierze z dochodów uzyskanych w okresie pełnienia urzędów pisarza ziemskiego i trybunalskiego. W woj. lubelskim trzymał od r. 1659, zapewne w dzierżawie, dobra bełżyckie, należące do działacza kalwinistycznego Pawła Bogusława Orzechowskiego, w tym m. Bełżyce (gdzie w r. 1670 wybudował kościół), wsie Krężnica, Palikije i Miłocin; w tym województwie miał też dobra Jastków, wsie Wronów (z drewnianym dworem) i Książ oraz części wsi Poniatowa i Młynki; ponadto posiadał części w rodzinnych Szaniawach i jakieś dobra w ziemi mielnickiej. Przed 10 VII 1658 otrzymał przywilej na wieś królewską Strzyżów (ziemia łukowska), o którą procesował się w r. 1659 z dotychczasową posesorką Jadwigą Żabicką. W Lublinie już w r. 1646 miał dwór na Korcach, a od r. 1647 również ósmą część kamienicy, zwanej Szmojłowiczowską. Przy lubelskim kościele Dominikanów wzniósł w r. 1660 kaplicę św. Marii Magdaleny. W r. 1664 zapisał 200 złp. na rzecz kościoła św. Mikołaja na Czwartku, przedmieściu Lublina. W testamencie z r. 1678 ufundował konwikt dla ośmiu uczniów, w pierwszej kolejności z rodu Szaniawskich, który miał być ulokowany w jego dworku w Lublinie przy ul. Królewskiej. S. zmarł przed 26 XI 1678, został pochowany w podziemiach kaplicy św. Marii Magdaleny.

S. był żonaty (już 14 II 1667) z Marianną z Ostrowa (zm. między 1676 a 18 I 1680). Nie pozostawił potomstwa.

 

Elektorowie; Enc. Org., XXIV 546–7; Niesiecki, VIII, X (dod. 416–17); PSB (Orzechowski Paweł Bogusław); Słown. Geogr. (Bełżyce, Lublin, Szaniawy); Święcki, Historyczne pamiątki, II 172; Urzędnicy, IV/4, VIII; – Godlewska J., Źródła do dziejów Łukowa i ziemi łukowskiej, w: Materiały sesji naukowej poświęconej przeszłości miasta Łukowa i ziemi łukowskiej odbytej w dniu 28 września 1958, L. 1959 s. 99; Nagielski M., Rokosz Jerzego Lubomirskiego w 1665 roku, W. 1994 s. 230–1; Ochmann-Staniszewska S., Staniszewski Z., Sejm Rzeczypospolitej za panowania Jana Kazimierza Wazy, Wr. 2000 II; Rolska-Boruch I., „Domy pańskie” na Lubelszczyźnie od późnego gotyku do wczesnego baroku, L. 2003; taż, Opisanie miasta Lublina według ksiąg grodzkich z XVII i XVIII wieku. Pałace i dwory na przedmieściach, w: Studia nad sztuką renesansu i baroku, Red. J. Lileyko, L. 2000 IV 99; Sierpiński S. Z., Historyczny opis miasta Lublina, W. 1843 s. 80–1; Stankowa M., Ocalałe fragmenty akt Trybunału Koronnego Lubelskiego w Wojewódzkim Archiwum Państwowym w Lublinie 1578–1793, „Archeion” T. 40: 1964 s. 128; Ujma M., Sejmik lubelski 1572–1696, W. 2003; Wadowski J. A., Kościoły lubelskie na podstawie źródeł archiwalnych, Kr. 1907; – Judaica Lublinensia. Materiały źródłowe do dziejów Żydów w księgach grodzkich lubelskich, Oprac. H. Gmiterek, L. 2003–6 II–III; Lustracja dóbr królewskich województwa lubelskiego 1661, Oprac. H. Oprawko, K. Schuster, W. 1962; Vol. leg., IV 228, 719; Źródła Dziej., XV 2a, 12a, 13a; – AGAD: Mater. geneal. W. Wielądka, nr 57 s. 101–2, 104; AP w Kr., Oddz. na Wawelu: Arch. Młynowskie Chodkiewiczów, nr 1027 s. 87; AP w L.: Księgi sądów kapturowych woj. lub., sygn. 1 k. 104, 730, Gimn. Woj. Lub. 1780–1860, sygn. 1, 83, Księgi grodzkie lub., RMO, sygn. 282 k. 700–5; B. Czart.: rkp. 395 s. 426–36, 458–64, rkp. 2058 s. 151–4; B. Kórn.: rkp. 1036 k. 1–7v, rkp. 1071 k. 6, 16v, 31; B. Nauk. PAU i PAN w Kr.: rkp. 3262 k. 17, 111, rkp. 3276 k. 40–1v, rkp. 8323 k. 562, rkp. 8324 k. 126–34, rkp. 8325 k. 86v, 159–60, 175, rkp. 8333 k. 27; B. Raczyńskich: rkp. 375 s. 459–60; Rossijskij gosudarstvennyj archiv drevnich aktov w Moskwie: F. 356 op. 1 nr 24 (Księga grodzka lub. z r. 1655 – dekrety) k. 169v; – Informacje Elżbiety Wierzbickiej z L.

Andrzej Haratym i Robert Kozyrski

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.